انواع سایبان ها از نظر مکانیزم سازه به دو دسته ثابت و متحرک تقسیم میشوند که در فضاهایی مانند پارکینگ یا حیاط مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین، از نظر جنس پوشش، از متریالهایی مثل پارچههای مقاوم (PVC و آکریلیک)، ورقهای پلیکربنات یا فلز ساخته میشوند تا بهترین عملکرد را در شرایط مختلف آبوهوایی داشته باشند.
سایبان چیست و چه کاربردی دارد؟
به زبان ساده، سایبان یک پوشش ثانویه است که به نمای خارجی ساختمان یا فضاهای باز اضافه میشود تا محیط را در برابر عوامل جوی کنترل کند. این سازهها، علاوهبر ایجاد سایه خنک، بهعنوان یک سپر محافظتی در برابر اشعه UV خورشید، بارش باران، برف و حتی گردوغبار عمل میکنند.
کاربرد این سازهها فراتر از خنک نگه داشتن محیط است. در معماری مدرن، سایبانها بخشی از هویت بصری ساختمان محسوب میشوند و فضاهای بلااستفاده را به محیطی کاربردی تبدیل میکنند. مهمترین دلایل نیاز به سایبان عبارتاند از:
- کنترل دما: کاهش دمای محیط زیرین تا ۱۰ درجه سانتیگراد در روزهای گرم؛
- افزایش فضای مفید: تبدیل تراس یا حیاط آفتابگیر به فضایی برای نشستن در تمام ساعات روز؛
- حفاظت از مبلمان و خودرو: جلوگیری از پوسیدگی و تغییر رنگ وسایل در اثر تابش مستقیم خورشید؛
- کاهش مصرف انرژی: سایبان روی پنجرهها مانع ورود گرما به داخل و کاهش بار کولرهای گازی میشود؛
- زیبایی بصری: ایجاد فرمهای دکوراتیو و مدرن در نمای ساختمان.
دستهبندی انواع سایبانها بر اساس نوع سازه
اولین گام برای انتخاب، شناخت مکانیزم حرکتی و ساختاری سایبان است. انواع سایبان ها از نظر استراکچر به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند که هرکدام ویژگیهای فنی و قیمت متفاوتی دارند. در ادامه، انواع آنها را بررسی میکنیم:
سایبان ثابت یا دائمی
سایبان ثابت، نوعی «سازه دائمی» است که به دیوار یا زمین متصل میشود و امکان باز و بسته شدن ندارد؛ این مدل با اسکلت فلزی جوشکاریشده اجرا و پوشش آن بهصورت فیکس، روی سازه نصب میشود.
سایبانهای ثابت گزینهای ایدئال برای ورودی ساختمانها، پارکینگهای دائمی و پنجرههایی هستند که همیشه به سایه نیاز دارند؛ زیرا در برابر بادهای شدید دوام بسیار بالایی دارند، از نظر قیمت اقتصادیتر هستند و نگهداری آسانی دارند؛ با این حال، به دلیل ساختار ثابت، امکان استفاده از نور مستقیم خورشید در زمستان یا مواقع دلخواه را فراهم نمیکنند.
سایبان متحرک
این مدل، به گونهای طراحی شده است که کاربر میتواند بنا به نیاز خود، مقدار پیشروی سایبان را تغییر دهد. خب، چگونه کار میکند؟ این سازهها با استفاده از بازوهای جمعشونده (لولایی یا مفصلی) عمل میکنند و به شما اجازه میدهند کنترل کاملی بر نور و سایه فضا داشته باشید. سایبان متحرک محبوبترین گزینه برای تراس کافهها و بالکن منازل است.
سایبان جمعشونده و تاشو
گرچه شبیه به مدل متحرک است، اما سایبانهای تاشو یا آکاردئونی قابلیت جمعشدن کامل را دارند تا کمترین فضا را اشغال کنند. تفاوت اصلی آنها با مدلهای متحرک معمولی در نوع مکانیزم جمعشدن آنهاست که میتواند به صورت دستی (با اهرم) یا ریلی باشد.
این نکته را فراموش نکنید که در زمان وزش بادهای خیلی شدید یا بارش سنگین برف، بهتر است این سایبانها جمع شوند تا آسیبی به مفاصل آنها نرسد.
سایبان برقی و هوشمند
این مدلها در واقع همان سایبانهای متحرک هستند که به موتور الکتریکی مجهز شدهاند. با فشردن یک دکمه ریموت، سایبان باز یا بسته میشود. فکر میکنید چرا به چنین مدل هوشمندی نیاز دارید؟ مدلهای پیشرفتهتر، دارای سنسور باد و آفتاب هستند؛ یعنی اگر باد شدید شود، سایبان بهصورت خودکار جمع میشود تا آسیب نبیند و با طلوع آفتاب، مجدداً باز میشود.
اگر راحتی کاربری برایتان اولویت دارد و دسترسی دستی به سایبان دشوار است، انواع سایبان های برقی بهترین گزینه هستند.
انواع سایبانها بر اساس محل استفاده
مکان نصب، تعیینکننده اصلی جنس و فرم سایبان است. شما نمیتوانید سایبانی که برای پنجره طراحی شده است را برای پارکینگ استفاده کنید. در ادامه انواع سایبان ها را بر اساس کاربری بررسی میکنیم.
سایبان خودرو و پارکینگ
یکی از دغدغههای اصلی مالکین خودرو، مات شدن رنگ ماشین یا داغ شدن کابین در تابستان است. سایبان ماشین باید دارای پایههای مستحکم (ترجیحاً بدون ستون مزاحم در جلو) و پوششی باشد که جلوی شیره درختان و فضولات پرندگان را بگیرد.
یادتان باشد، در انتخاب سایبان پارکینگ، به شیببندی مناسب برای تخلیه آب باران دقت کنید تا آب روی سقف جمع نشود و به سازه فشار نیاورد.
سایبان حیاط، تراس و روفگاردن
برای فضاهای تفریحی منزلتان، زیبایی به اندازه کارایی اهمیت دارد. سایبان حیاط یا روفگاردن باید با معماری لنداسکیپ هماهنگ باشد. در این فضاها بهتر است از سایبانهایی استفاده شود که فضای زیرین را دلپذیرتر و امکان چیدمان میز و صندلی را فراهم کنند.
اگر میخواهید در زمستان از آفتاب استفاده کنید، حتماً مدلهای متحرک را انتخاب نمایید.
سایبان مغازه و فروشگاه
برای فروشگاهها، سایبان دو کارکرد دارد؛ یکی حفاظت از ویترین در برابر آفتاب (برای جلوگیری از فساد مواد غذایی یا رنگریدگی اجناس) و دیگری، فضایی برای تبلیغات. انواع سایبان های بازویی و کالسکهای، محبوبترین گزینهها برای مغازهها هستند که امکان چاپ لوگو و برندینگ روی آنها وجود دارد.
سایبان ورودی ساختمان
نصب یک سایبان کوچک بالای درب ورودی یا لابی، از خیس شدن شما هنگام باز کردن درب زیر باران جلوگیری میکند. سایبان ورودی باید دارای آبچکان مناسب باشد تا آب باران را به طرفین هدایت کند و جلوی درب نریزد و بهطور معمول از ترکیب فلز و پلیکربنات یا شیشه برای ساخت این سایبان استفاده میشود.
سایبان استخر و فضاهای تفریح
پوشش استخر برای جلوگیری از تبخیر آب، تمیز ماندن آب و حفاظت پوست شناگران در برابر اشعه مضر خورشید، واقعاً ضروری است. در اینجا مقاومت متریال در برابر رطوبت و گاز کلر اهمیت بسیار بالایی پیدا میکند. استفاده از انواع سایبان های پارچهای کششی که سایه خنک و یکدستی روی سطح استخر ایجاد میکنند، بسیار رایج است.
انواع سایبانها بر اساس نوع پوشش
اسکلت سایبان هر چقدر هم محکم باشد، این پوشش نهایی است که با عوامل جوی در تماس است. شناخت جنس پوشش، به شما کمک میکند تا طول عمر سازه را بهتر تخمین بزنید. در ادامه، به معرفی انواع آن میپردازیم:
سایبان پارچهای
سایبانهای پارچهای به دلیل تنوع رنگ، انعطافپذیری و حس لطافتی که به فضا میدهند، بسیار پرطرفدارند. این پوششها گرما را کمتر جذب و صدای برخورد باران را دفع میکنند.
اما باید بدانید که همه پارچهها یکسان نیستند. برای درک بهتر تفاوتهای فنی و ساختاری، پیشنهاد میکنیم حتماً درباره تفاوت سایبان پارچه ای و کششی اطلاعات کسب کنید؛ زیرا سازههای کششی، مهندسی بسیار متفاوتی نسبت به سایبانهای پارچهای معمولی دارند.
سایبان پلیکربنات
ورقهای پلیکربنات (تخت یا دوجداره) گزینهای عالی برای کسانی هستند که نور میخواهند اما از گرما فراریاند. از ویژگیهای بارز این ورق باید به نشکن بودن آنها اشاره کنیم. از سوی دیگر، نور را عبور میدهند اما جلوی اشعه UV را میگیرند.
مهمترین نکته در رابطه با پوشش پلیکربنات این است که باید در انتخاب ضخامت دقت کنید؛ ورقهای خیلی نازک ممکن است در برابر تگرگ آسیبپذیر باشند یا در اثر گرما و سرما، صدای ترقتروق ایجاد کنند!
سایبان فلزی
این سایبانها (معمولاً ورق گالوانیزه یا ایرانیت فلزی)، بیشتر در محیطهای صنعتی یا پارکینگهای عمومی دیده میشوند؛ دلیلش هم دوام فیزیکی بالای آنهاست. اما سر و صدای زیادی هنگام باران تولید میکنند و گرما را به شدت به زیر سایبان انتقال میدهند.
سایبان چادری و غشایی
شما با مدرنترین نسل انواع سایبان ها روبرو هستید. سازههای پارچهای کششی یا غشایی، با استفاده از محاسبات دقیق مهندسی و کشش ایجاد شده توسط کابلها، فرمهای زیبا و پایداری خلق میکنند. این سازهها میتوانند دهانههای بسیار بزرگ را با کمترین ستون پوشش دهند.
اگر به دنبال فرمهای خاص معماری (مانند خیمهای، زین اسبی و…) هستید، طراحی سازه چادری بهترین راهکار برای پروژه شماست.
همه پوششها در یک نگاه
در جدول زیر، میتوانید همه پوششها را در کنار هم بررسی و با هم مقایسه کنید:
| نوع پوشش | میزان نورگیری | مقاومت در برابر باران | مقاومت UV | نگهداری | بهترین محل استفاده |
| پارچهای | متوسط تا کم | خوب (بسته به پارچه) | خوب (بسته به روکش) | متوسط | تراس، حیاط، مغازه |
| PVC/برزنتی | کم تا متوسط | خیلی خوب | خوب | آسانتر | پارکینگ، مکان پرتردد |
| آکریلیک | متوسط | خوب | خیلی خوب | متوسط | کافه، تراس شیک |
| پلیکربنات | زیاد | خیلی خوب | وابسته به لایه UV | آسان | ورودی، حیاط نورگیر |
| فلزی | کم | خیلی خوب | عالی | آسان | پارکینگ صنعتی |
| غشایی/چادری | قابل طراحی | خیلی خوب | عالی (مصالح تخصصی) | تخصصی | دهانه بزرگ، پروژههای خاص |
انواع سایبان پارچهای و ویژگیهای هرکدام را بشناسید
اگر تصمیم گرفتید از سایبان پارچهای استفاده کنید، باید بدانید که جنس الیاف، نقش مهمی در ماندگاری آن دارد. در میان انواع سایبان های پارچهای، سه متریال زیر بیشترین کاربرد را دارند:
سایبان با پارچه پلیاستر
این پارچهها گزینهای اقتصادی هستند؛ معمولاً با یک لایه نازک ضدآب پوشش داده میشوند و برای استفادههای موقت یا جاهایی که بودجه محدود است مناسباند؛ اما در برابر تابش طولانیمدت آفتاب، ممکن است زودتر دچار رنگپریدگی شوند.
سایبان با پارچه PVC و برزنتی
پارچههای پیویسی (PVC) قهرمان مقاومت در برابر آب و باد هستند. این پارچهها با الیاف پلیاستر بافته و با روکش PVC محافظت میشوند.
چرا PVC؟ اگر سایبانی میخواهید که سالها زیر برف و باران دوام بیاورد و کاملاً قابل شستشو باشد، پارچه پی وی سی باید انتخاب اول شما باشد. این پوشش در سازههای کششی و سایبانهای با مقیاس بزرگ کاربرد فراوانی دارد.
سایبان با پارچه آکریلیک
پارچههای اکریلیک یا کتان، ظاهری بسیار شیک و بافتی شبیه به پارچه لباس دارند. ویژگی اصلی آنها تنفسپذیری است (هوا از تار و پود رد میشود و زیر سایبان خنک میماند). از سوی دیگر، مقاومت فوقالعادهای در برابر تغییر رنگ دارند و برای سایبانهای برقی ویلایی بسیار محبوب هستند.
سخن پایانی؛ کدام سایبان برای من مناسب است؟
برای تصمیمگیری نهایی، پیشنهاد میکنیم به چند نکته توجه داشته باشید؛ اگر نور طبیعی برایتان حیاتی است، سراغ پلیکربنات بروید. اگر زیبایی و فرمهای مدرن اولویت شماست، سازههای چادری و غشایی بهترین گزینهاند و اگر میخواهید در زمستان سایبان را جمع کنید، مدلهای برقی یا بازویی با پارچه آکریلیک را انتخاب کنید.
برای پارکینگ خودرویی که دائم زیر آفتاب است نیز، سایبانهای ثابت با پوشش PVC (یوپیویسی) بیشترین طول عمر را خواهند داشت.
انتخاب سایبان یک تصمیم فنی است که به شرایط آبوهوایی منطقه شما و سازه آن بستگی دارد. اگر برای پروژهتان بین چند گزینه مردد هستید، پیشنهاد میکنیم با متخصصان گروه طراحی تیوان مشورت کنید تا مناسبترین نوع سازه و پوشش را بر اساس نیاز دقیق شما طراحی و اجرا کنند.
سوالات متداول
آیا برای نصب سایبان در بالکن یا نمای ساختمان نیاز به مجوز است؟
بله، در بسیاری از مجتمعهای مسکونی نیاز به هماهنگی با مدیریت و رعایت اساسنامه ساختمان (برای حفظ یکپارچگی نما) دارید. همچنین در موارد خاصی که سایبان به معابر عمومی (پیادهرو) تجاوز کند، باید ضوابط شهرداری را بررسی کنید.
چطور میتوانم برای سایبان، بودجه واقعی (نه تخمینی) مشخص کنم؟
قیمت سایبان به عواملی مثل متراژ دقیق، نوع موتور (در مدلهای برقی)، جنس پارچه و سختی نصب بستگی دارد. برای دریافت قیمت واقعی، باید ابعاد محل نصب، میزان بازشو (پیشروی) مورد نیاز و نوع سازه را مشخص و سپس درخواست پیشفاکتور کنید.
بهترین زمان سال برای نصب سایبان چه زمانی است؟
اواخر زمستان تا اوایل بهار بهترین زمان است تا قبل از شروع گرمای شدید، سایبان شما آماده باشد. البته نصب در پاییز هم این مزیت را دارد که خودرو یا فضای شما را از بارانهای فصلی حفظ میکند.
